We denken vaak dat ons verhaal begint op de dag dat we geboren worden, maar wij weten dat er al veel eerder hoofdstukken zijn geschreven die invloed hebben op wie we vandaag zijn.
De verhalen van onze ouders, grootouders en de generaties daarvoor vormen een deel van de bedding waarin wij opgroeien. Soms kennen we die verhalen goed, soms weten we nauwelijks wat er vóór ons is gebeurd en soms ontdek je, jaren later, ineens een stukje van die geschiedenis dat je eigen gevoelens of gedrag in een ander perspectief zet. Dat gebeurde bij mij toen ik de levensloop van mijn opa las.
Deze prachtige foto kreeg ik onlangs toegestuurd. Links op de foto staat mijn opa, als klein jongetje, samen met zijn oudere broer Evert.
Mijn opa werd geboren op 13 september 1920 in Den Haag.
Sinds ongeveer 1,5 jaar ben ik in het bezit van een document dat voor mij steeds waardevoller wordt: de levensloop van mijn opa Donkervoort door hemzelf geschreven. Er staan feiten en gebeurtenissen in beschreven betreffende zijn leven dat inmiddels meer dan honderd jaar geleden begon, weergegeven in zijn eigen woorden.
Ik kreeg deze levensbeschrijving van mijn vader (zijn zoon) en las het voor het eerst bewust in dezelfde periode als toen ik bezig was met het voorlezen van het boek 'Het meisje met de halve ster' van Judith Visser. Voorlezen doen we thuis nog steeds veel; onze jongens zijn dyslectisch én gek op verhalen.
Het boek begint met het bombardement op Rotterdam. Ik merkte dat het verhaal me zwaar viel. De oorlog raakt me altijd, maar het idee van de paniek, de chaos en vooral het idee dat je op zo'n moment niet weet waar je kinderen zijn… het kwam binnen en diverse keren hield ik het niet droog.
Het meisje met de halve ster is een oorlogsroman van Judith Visser. Zij schreef o.a. ook Zondagskind.
En toen las ik dus ook de levensloop van mijn opa. En daarin stond: 'Het bombardement van Rotterdam heb ik van zeer nabij meegemaakt. Op een afstand van ongeveer 500 m bij ons vandaan, werd alles plat gegooid.’
Dat had ik dus nooit geweten. En ineens kreeg het verhaal dat ik aan het voorlezen was en ook mijn eigen reactie daarop een andere lading. Wat zou mijn opa gevoeld hebben op dat moment? Daar vermeld hij niets over, maar wel schrijft hij over de grote choas en dat hij naar huis gestuurd is wat betekende dat hij lopend van Rotterdam naar Utrecht moest omdat er geen vervoer meer mogelijk was.
Ik moest denken aan wat wij zo vaak tegenkomen in ons werk. Dat een reactie, een gevoel of een patroon soms veel ouder lijkt te zijn dan je eigen leven. Dat je niet als een onbeschreven blad begint, maar voortkomt uit een familie met haar eigen geschiedenis. Wij geloven dat ingrijpende ervaringen hun sporen kunnen nalaten en dat oude angsten en patronen op verschillende manieren door kunnen werken naar volgende generaties. Ook de wetenschap onderzoekt inmiddels hoe omstandigheden en ervaringen invloed kunnen hebben op de manier waarop genen tot expressie komen.
Of het precies dáárom was dat het verhaal mij zo raakte, weet ik natuurlijk niet. Maar de gedachte gaf me rust. Misschien was mijn reactie niet alleen van mij...
Je hebt meer van je familie meegekregen dan de kleur van je ogen
Zo heb je misschien ook de neiging om altijd voor anderen klaar te staan. De overtuiging dat je hard moet werken. De gewoonte om gevoelens voor jezelf te houden. Een groot gevoel voor humor. Doorzettingsvermogen. De manier waarop je met geld omgaat. Of misschien juist het verlangen om het anders te doen dan je ouders.
Veel daarvan wordt nooit bewust doorgegeven. Je leert het door te kijken. Door mee te doen. Door wat er thuis gezegd wordt. Maar ook door wat er juist níét gezegd wordt. En zo kan iets wat ooit heel gewoon was in jouw gezin, jarenlang met je meegaan. Soms helpt het je. Soms zit het je in de weg. En soms heb je eigenlijk geen idee waarom je iets doet zoals je het doet.
Jouw verhaal begon vóór je geboorte
Weten hoe het verhaal vóór jouw verhaal verliep is waardevol. Niet om alles te verklaren, maar om nieuwsgierig te worden naar wat er achter een reactie, een patroon of een gevoel kan liggen.
Soms verandert er iets wanneer je ineens weet wat er vóór jou is gebeurd; wanneer een verhaal een gezicht krijgt, wanneer iets wat nooit verteld werd, eindelijk verteld mag worden of wanneer je niet alleen begrijpt, maar ook kunt voelen wat het met je doet.
Wat draag jij mee uit jouw familie, zonder dat je daar ooit bewust voor hebt gekozen?
Dat is geen vraag om meteen een antwoord op te vinden. Het is vooral een uitnodiging om eens nieuwsgierig te kijken, want hoe beter je je eigen verhaal leert kennen, hoe meer ruimte er kan ontstaan om te ontdekken.
Wat is van mij? Wat heb ik meegekregen? En wat wil ik ermee?
Wil je hiermee aan de slag?
Voel je welkom aan onze keukentafel, tijdens opstellingen of bij onze nieuwe masterclasses.
En wil je hierop reageren?
We zijn benieuwd naar jouw verhaal of vraag!
Reactie plaatsen
Reacties